De Avondspits

Iedere-Iedere-Iedere…Maandag tot en met Zaterdag: de Avond…Avondspits schalde er om drie over zes op de radio (Hilversum 3). Dat begon op deze melodie, die later vervangen werd door deze begintune. Het programma liep vanaf 1978 – met een tussenpoos van twee jaar – zeventien jaar, toen er eigenhandig een eind aan werd gemaakt.

Voor de mensen die na 1990 geboren zijn leg ik het even uit. In de 80s bestond het vaderlandse medialandschap uit twee televisie- en vier radiozenders: Hilversum 1 t/m 4. We waren nog verschoond van commerciële stations en aanverwante voorgekauwde formats en dus draaiden diskjockeys (een soort DJ’s, maar dan met vinyl) wat ze zélf wilden. Daar was de luisteraar althans wel van overtuigd. Naar De Avondspits luisterden 2 á 3 miljoen mensen, dat is ongeveer het aantal dat nu naar The Voice of Holland kijkt. De show – want dat was het – werd gepresenteerd door Frits Ritmeester, artiestennaam: Spits (hij zit nog steeds bij de radio). En waarom was (en is) hij goed? Omdat het programma van de eerste tot de laatste minuut kwalitatief deugde. Spits bracht enthousiast zijn muzikale keuze voor het voetlicht, met altijd een kleine voorliefde voor de (Nederlandse) underdog. Bovendien zeer theatraal, met een grote fantasie: als een volleerd hoorspelacteur leidde hij inbellende luisteraars langs allerlei niet bestaande plekken,verzon hij een hond die hem dagelijks de ‘heetste’ hits bezorgde en bewierookte hij constant zijn producer Tom Blomberg als was hij een Van Dale. Ach, luister anders zelf even, het ging ongeveer zo.

Een ode aan het beste Nederlandse radioprogramma dat ik ooit hoorde in twaalf tunes/ jingles.

Open in Spotify


1. De Topsprinter
Na de opening werd de hardst stijgende single van de Nationale Hitparade gedraaid.

2. De Poplimerick
‘Een kanarie uit Goeree Overflakkee wilde dolgraag met de trekvogels mee. Maar zijn kooi bleef gesloten; tot zijn dood heeft hij gefloten: One day I’ll fly away’. Of: ‘Een stoere jongen uit Stavoren hield van snelle motoren. Maar tegen 500cc zei zijn meisje beslist: “nee!”. Zij liet zich alleen door 10cc bekoren’. Goed genoeg voor het het hagelwitte T-Shirt van de NOS.

3. Het Hitjaar van…
Was de opvolger van het spelletje Tijd en Plaat; waarin een luisteraar vragen moest beantwoorden uit een bepaald jaar. Kon je bijvoorbeeld een reis naar Keulen mee winnen. Als het zover was, hoorde je Frits roepen: ‘Ik hoor iets donderen, hoor jij ’t ook?’

4. Het Steunfonds
Een goed voorbeeld van de democratische geest die er bij het programma heerste. Het fonds bestond uit drie door luisteraars geselecteerde platen. Elke dag kwam daar eentje bij en elke dag werd er eentje uitgekukeld. Dit laatste tot groot vreugde of verdriet van mijzelf. What was I thinking?  

5. Het Steunfonds – Erelijst
En als die plaat het dan een week uithield, dan kwam hij terecht op een soort erelijst, die aan het eind van het jaar in een speciale uitzending werd gedraaid.

6. Verkeersmisser
Ook toen stonden er vette files, vooral tussen 18 en 19 uur. Werd voorzien door het zoetgevooisde stemgeluid van Maya Eksteen.

7. Kruip In De Huid Van…
Was een spannend spel, waarbij  Spits de hemd van het lijf vroeg van een luisteraar die ‘in de huid van’ de hem of haar bewonderde persoon was gekropen. Had de luisteraar alle vijf vragen goed beantwoord dan werd ie opgenomen in de eregalerij. Het enige jurylid was uiteraard de Dikke Blomberg, waarmee  bedoeld werd.

8. De Dag Die Je Nooit Vergeten Mag
In 1988, na meer dan achthonderd keer ‘Kruip in de huid van’ vond de redactie het tijd voor iets nieuws: een spel waarbij een jarige luisteraar vijf vragen over zijn/haar geboortedag kreeg.

9. Pop op TV
Dat stond namelijk niet in de televisiegids of krant, dat werd even apart geduid: ‘Vanavond Countdown met Phil Collins’.

10. De Engel van Vlaanderen
De Engel was Lutgart Simoens, een Belgische presentatrice. Eerlijk gezegd voor mijn tijd, dus ik citeer een fan: ‘Frits liet de Engel van Vlaanderen boven Brabant en Limburg vliegen op zoek naar het beste carnavalslied. En dat was dan niet Corry van Gorp of de Twee Pinten. Nee, dan kwamen de plaatselijke tophits aan de buurt. Uiteraard kregen we ook hier pareltjes van muziek te horen. Liedjes die anders nooit op de nationale radio waren gekomen.’

11. De Eindtune (1)
En dan liep het opeens tegen zevenen, hoorde je je moeder roepen dat we aan tafel konden. Het wiskundeboek sloeg je op dezelfde bladzijde dicht waar je het om 18:00 had opengeslagen.

12. De eindtune (2 en 3)
Gelukkig werden de tunes ververst. Mijn alltime favoriete eindtune is trouwens deze, in ieder geval een stuk minder wollig dan 12. Waarschijnlijk draaide ze die toen Jeanne Kooijmans het programma presenteerde?